Okręg Radomski Nowej Nadziei
Wszystkie wpisy

Wniosek: Skwer pomiędzy drogą Armii Krajowej – Krakowską – Przysucha

Miejsce Pamięci na skwerze pomiędzy drogą Armii Krajowej a ulicą Krakowską w Przysusze
W Przysusze, w miejscu o dużym znaczeniu komunikacyjnym i symbolicznym, pomiędzy drogą Armii Krajowej a ulicą Krakowską, znajduje się skwer doskonale widoczny dla mieszkańców i osób przejeżdżających przez centrum miasta. Jego położenie sprawia, że stanowi on przestrzeń codziennie obecną w życiu lokalnej społeczności — naturalny punkt orientacyjny, miejsce mijane, zauważane i zapamiętywane. To właśnie tutaj proponuje się stworzenie Miejsca Pamięci, które stanie się wyrazem hołdu dla ofiar tragicznych wydarzeń historycznych, w tym Polaków zamordowanych na Kresach Wschodnich.

Centralny skwer jako przestrzeń pamięci i wspólnoty
Skwer położony między dwiema ważnymi ulicami — Armii Krajowej, której sama nazwa przypomina o bohaterstwie Polskiego Podziemia, oraz ruchliwą i handlową ulicą Krakowską — ma wyjątkowy potencjał symboliczny. To miejsce, w którym codzienność mieszkańców łączy się z pamięcią o przeszłości, a historia może być obecna bezpośrednio w przestrzeni miejskiej, dostępna i widoczna dla każdego.

Skwer ten, z racji swojego położenia, może stać się punktem jednoczącym — miejscem, które nie skupia pamięci tylko w określonej grupie osób, lecz przypomina o niej wszystkim, którzy przechodzą tędy każdego dnia.

Pamięć o Kresach jako część lokalnej i narodowej tożsamości
Upamiętnienie ofiar zbrodni dokonanych na Kresach Wschodnich to obowiązek moralny wobec tych, którzy zostali zamordowani, wypędzeni lub zmuszeni do opuszczenia rodzinnych stron. To również odpowiedzialność wobec przyszłych pokoleń, które powinny znać prawdę o tych wydarzeniach, stanowiących jedną z najbardziej bolesnych kart naszej historii.

W Przysusze — mieście o silnych tradycjach patriotycznych i bogatej historii — skwer położony pomiędzy ulicami o tak wyrazistym znaczeniu symbolicznym jest miejscem szczególnie predestynowanym do tego, by stał się przestrzenią pamięci i refleksji.

Dlaczego właśnie ten skwer?
Znajduje się w widocznym, centralnym punkcie Przysuchy.
Pomiędzy dwiema ważnymi ulicami: Armii Krajowej i Krakowską — co podkreśla historyczne znaczenie miejsca.
Jest miejscem codziennie uczęszczanym przez mieszkańców i osoby przyjezdne.
Może pełnić funkcję edukacyjną dla młodzieży oraz całej lokalnej wspólnoty.
W naturalny sposób tworzy przestrzeń do zadumy i refleksji w centrum miasta.
Symbol pamięci będzie stale widoczny, a jego przekaz — obecny w świadomości społecznej.
Skwer jako symbol pamięci i odpowiedzialności
Stworzenie Miejsca Pamięci na skwerze pomiędzy drogą Armii Krajowej a ulicą Krakowską byłoby hołdem dla Polaków, którzy padli ofiarą zbrodni na Kresach, a także dla wszystkich rodzin, których historia została naznaczona cierpieniem, rozpadem i utratą ojczyzny.

To nie tylko forma upamiętnienia, ale również sposób na wprowadzenie historii w przestrzeń miasta, gdzie będzie żyła na co dzień — widoczna, obecna i przypominająca o potrzebie troski o prawdę i pamięć.

Skwer ten może stać się jednym z najważniejszych symboli pamięci w Przysusze — miejscem, które łączy przeszłość z teraźniejszością i przypomina, że wolność, tożsamość i historia wymagają nieustannego pielęgnowania.

Wniosek: Rondo na DK48 – Grzmiąca

Uzasadnienie nadania nazwy rondu na DK48 w Grzmiącej w gminie Wyśmierzyce
Rondo zlokalizowane przy drodze krajowej nr 48 w miejscowości Grzmiąca stanowi ważny element infrastruktury drogowej o dużym natężeniu ruchu tranzytowego. Jego dogodne położenie sprawia, że jest ono widoczne i rozpoznawalne dla kierowców podróżujących zarówno w kierunku Radomia, jak i Białobrzegów oraz Kozienic. Pomimo że rondo znajduje się w znacznej odległości od zwartej zabudowy miejscowości, jego charakter komunikacyjny i centralne położenie na ważnym szlaku drogowym czynią je miejscem szczególnym — a zarazem odpowiednim do pełnienia funkcji symbolicznej.

Proponuje się, aby rondo to stało się Miejscem Pamięci ofiar zbrodni na Kresach Wschodnich. Byłoby to upamiętnienie tragicznej historii setek tysięcy Polaków, którzy padli ofiarą masowych mordów, wypędzeń, represji i systemowego niszczenia polskiej tożsamości na terenach dawnych województw: wołyńskiego, tarnopolskiego, lwowskiego, stanisławowskiego oraz innych regionów II Rzeczypospolitej.

Takie symboliczne miejsce pamięci ma szczególne znaczenie w czasach, w których świadkowie tamtych wydarzeń odchodzą, a obowiązek zachowania pamięci przechodzi na kolejne pokolenia. Rondo — infrastruktura, którą codziennie mija wielu użytkowników drogi — jest miejscem, które może stać się trwałym znakiem hołdu i przypomnienia o jednej z najboleśniejszych kart naszej historii.

Mimo iż rondo znajduje się poza obszarem gęstej zabudowy, jego usytuowanie w przestrzeni otwartej i dobrze widocznej sprzyja temu, by pełniło rolę punktu refleksji i symbolicznego przypomnienia. Właśnie takie, nieco oddalone miejsca często najlepiej oddają charakter pamięci — cichej, godnej, trwającej ponad czasem i codziennym zgiełkiem. Nadając nazwę upamiętniającą ofiary zbrodni na Kresach, rondo w Grzmiącej może stać się regionalnym znakiem sprzeciwu wobec zapomnienia oraz wyrazem szacunku dla Polaków, którzy ponieśli niewyobrażalne cierpienia.

Argumenty przemawiające za nadaniem nazwy
Rondo znajduje się przy ważnej trasie o szerokim zasięgu komunikacyjnym.
Jego położenie — mimo oddalenia od zabudowy — sprzyja funkcji symbolicznej i refleksyjnej.
Może pełnić rolę trwałego miejsca pamięci o zbrodni na Kresach Wschodnich.
Wpisuje gminę Wyśmierzyce w ogólnopolskie działania na rzecz ochrony pamięci historycznej.
Przyczynia się do edukacji i budowania świadomości historycznej młodych pokoleń.
Gmina Wyśmierzyce, podejmując inicjatywę nadania takiej nazwy, włącza się w działania na rzecz pielęgnowania pamięci historycznej, budowania świadomości narodowej oraz oddawania hołdu tym, którzy przez lata byli pozbawieni możliwości godnego upamiętnienia.

Dlatego proponuje się, aby rondo na DK48 w miejscowości Grzmiąca otrzymało nazwę przywołującą pamięć o zbrodni na Kresach Wschodnich, stając się trwałym symbolem historii, której nie wolno zapominać.

Wniosek: Skwer pomiędzy pasami ruchy DW728 – Odrzywół

Miejsce Pamięci na skwerze pomiędzy pasami ruchu drogi wojewódzkiej 728 w Odrzywole
W centrum Odrzywołu, przy jednej z najważniejszych arterii komunikacyjnych regionu — drodze wojewódzkiej 728 — znajduje się skwer pomiędzy pasami ruchu. Z pozoru jest to jedynie wycinek infrastruktury drogowej, miejsce o czysto użytkowej funkcji, mijane codziennie przez setki kierowców. Jednak to właśnie ta niepozorna przestrzeń może stać się jednym z najważniejszych symbolicznych punktów w gminie. Inicjatywa, aby skwer ten przekształcić w Miejsce Pamięci, jest odpowiedzią na potrzebę przywracania i pielęgnowania pamięci o wydarzeniach, które ukształtowały naszą narodową tożsamość.

Skwer, który może przemawiać do wszystkich
W przeciwieństwie do klasycznych miejsc pamięci położonych w parkach, centrach miejscowości czy przy świątyniach, przestrzeń między pasami ruchu jest nietypowa — ale to właśnie nietypowość nadaje jej moc. Symbol ustawiony w takim miejscu nie zostanie pominięty. Nie trzeba specjalnie skręcać z drogi, odwiedzać parku ani uczestniczyć w uroczystości — każdy, kto tędy przejeżdża, zostaje na chwilę świadkiem historii.

To pamięć, która wychodzi naprzeciw człowiekowi, zamiast czekać, aż ktoś ją odnajdzie.

Dlaczego pamięć Kresów powinna mieć swoje miejsce również tutaj?
Zbrodnie dokonane na Polakach na Kresach Wschodnich stanowią jedną z najtragiczniejszych i najbardziej bolesnych kart historii XX wieku. Tysiące rodzin zostało zamordowanych, wypędzonych i pozbawionych ojczyzny. Ci, którzy przeżyli, nosili w sobie traumę, którą kolejne dekady milczenia jeszcze pogłębiały.

Upamiętnianie tych wydarzeń wyłącznie w miejscach oczywistych — takich jak pomniki, kościoły, muzea — jest ważne, ale niewystarczające. Naszym obowiązkiem jest, by pamięć o Kresach była obecna również w codziennym życiu społeczeństwa.

Symbol wkomponowany w przestrzeń ruchu drogowego staje się częścią codzienności — a tym samym częścią zbiorowej świadomości.

Przestrzeń między pasami ruchu jako miejsce refleksji
Choć skwer przy DW728 leży z dala od zwartej zabudowy, paradoksalnie właśnie to tworzy odpowiednie warunki dla symbolicznego charakteru. W otoczeniu ruchu drogowego, a jednak wyraźnie wydzielony, ten fragment zieleni staje się miejscem zawieszenia pomiędzy codziennością a pamięcią.

Brak domów wokół nie odbiera temu miejscu mocy — przeciwnie, cisza i otwartość przestrzeni sprawiają, że symbol może wybrzmieć wyraźniej. To pamięć, która nie potrzebuje tła – broni się sama swoją treścią.

Skwer jako element edukacji społecznej
Inicjatywa ta nie dotyczy wyłącznie przeszłości. To działanie skierowane ku przyszłości. Skwer może stać się:

punktem edukacyjnym, przypominającym o zbrodniach na Kresach,
miejscem zadumy dla osób podróżujących,
sygnałem dla mieszkańców i gości o trosce lokalnej społeczności o pamięć historyczną,
przypomnieniem o ciągłości narodowej budowanej na prawdzie o ofiarach,
elementem, który wprowadza historię do codziennej przestrzeni publicznej.
Dlaczego właśnie ten skwer?
Znajduje się przy trasie o dużym natężeniu ruchu i jest widoczny dla tysięcy kierowców.
Naturalnie tworzy przestrzeń do ekspozycji symbolu pamięci.
Nie jest otoczony zabudową, dzięki czemu sprzyja refleksji.
Jest dostępny zarówno dla przejezdnych, jak i świadomych odwiedzających.
Podkreśla uniwersalność przekazu — pamięć nie jest przypisana do jednej instytucji.
Po odpowiednim oświetleniu może być widoczny przez całą dobę.
Symbol, który nie pozwala zapomnieć
Umieszczenie Miejsca Pamięci na skwerze przy DW728 byłoby wyrazem hołdu wobec Polaków zamordowanych na Kresach — ludzi, którzy zginęli tylko dlatego, że byli Polakami, oraz tych, których los został naznaczony przez przemoc i wypędzenie.

Byłby to także jasny sygnał, że jako społeczeństwo nie pozwalamy, by pamięć o ich losach została wyparta, zapomniana lub przykryta upływem czasu.

To niepozorne miejsce może stać się jednym z najważniejszych punktów pamięci w gminie — cichym, skromnym, a zarazem niosącym ogromne znaczenie.

Wniosek: Rondo na skrzyżowaniu Zołnierzy I Awp – Braterstwa Broni – Magnuszew

„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” rondu na skrzyżowaniu ulic Żołnierzy I AWP i Braterstwa Broni w Magnuszewie
W Magnuszewie istnieją miejsca, które same w sobie opowiadają historię. Do takich miejsc bez wątpienia należy skrzyżowanie ulic Żołnierzy I Armii Wojska Polskiego oraz Braterstwa Broni – nazw, które od lat przypominają o polskim wysiłku zbrojnym, o ofiarach walk i o braterstwie, jakie towarzyszyło żołnierzom w czasie II wojny światowej. To właśnie tam znajduje się rondo, które – zdaniem grupy lokalnych sympatyków historii – powinno otrzymać nazwę „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”.

Nazwy przebiegających tam ulic nie są przypadkowe. Ustanowiono je po to, aby w przestrzeni publicznej trwała pamięć o historii polskiego oręża oraz o wspólnocie tych, którzy walczyli o wolność Ojczyzny. Właśnie dlatego rondo położone na ich przecięciu stanowi miejsce wyjątkowo odpowiednie, wręcz naturalne, do upamiętnienia ofiar ludobójstwa na Kresach Wschodnich – tragicznego i wciąż niewystarczająco obecnego w świadomości społecznej rozdziału dziejów.

Ludobójstwo, którego w latach 1939–1947 doświadczyła polska ludność Wołynia i Małopolski Wschodniej, było jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń XX wieku. Setki tysięcy niewinnych osób – kobiet, dzieci, osób starszych – straciło życie w okrutnych, zaplanowanych działaniach wymierzonych w nich wyłącznie z powodu polskiej tożsamości. Wielu z nich pozbawiono nie tylko życia, ale również grobów i prawa do pamięci.

Nasza grupa sympatyków historii od lat zajmuje się popularyzacją wiedzy o lokalnych i ogólnopolskich wydarzeniach dziejowych. Organizujemy spotkania, tworzymy publikacje, zwracamy uwagę na potrzebę zachowania pamięci o tych, którzy nie mogą już o sobie opowiedzieć. Uważamy, że Magnuszew powinien włączyć się w ogólnopolskie działania na rzecz przywracania pamięci o ofiarach ludobójstwa na Kresach.

Rondo na skrzyżowaniu dwóch ulic o znaczeniu historycznym idealnie nadaje się do tego, by stać się symbolicznym miejscem pamięci. Zestawienie nazw „Żołnierzy I AWP”, „Braterstwa Broni” oraz „Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” tworzy spójny przekaz – ukazujący pełne spektrum polskich doświadczeń: walkę, solidarność i niewinne cierpienie.

Takie nazwy w przestrzeni publicznej pełnią funkcję edukacyjną. Przypominają o wydarzeniach, które wciąż są żywe w pamięci wielu rodzin, a dla młodpwego pokolenia stają się impulsem do zadawania pytań i poznawania prawdziwej historii. Nazwa ronda nie ma charakteru politycznego – jest wyrazem szacunku, odpowiedzialności i troski o dziedzictwo narodowe.

Dlatego jako grupa sympatyków historii zwracamy się z uzasadnioną prośbą o nadanie temu rondu nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”. Wierzymy, że miejscowość o bogatych tradycjach historycznych, jaką jest Magnuszew, jest właściwym miejscem, by zachować pamięć o Polakach, którzy nigdy nie doczekali się sprawiedliwości.

Nadanie takiej nazwy będzie symbolicznym, trwałym i godnym aktem pamięci o tych, których losy na zawsze wpisały się w dzieje naszego narodu.

Wniosek: Rondo na skrzyżowaniu drogi 732 – Stara Błotnica

Miejsce Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu drogi 732 w Starej Błotnicy
W Starej Błotnicy, na newralgicznym i dobrze znanym mieszkańcom skrzyżowaniu drogi 732, powstało rondo, które ma szansę stać się nie tylko elementem poprawy bezpieczeństwa drogowego, lecz także ważnym symbolem lokalnej pamięci. Chcemy, aby to miejsce zyskało wyjątkowy, historyczny charakter poprzez nadanie mu formy Miejsca Pamięci, oddającego hołd osobom i wydarzeniom, które na trwałe zapisały się w dziejach naszej małej ojczyzny.

Rondo jest miejscem, przez które każdego dnia przejeżdżają setki mieszkańców i gości regionu. Jego centralne położenie sprawia, że idealnie nadaje się do stworzenia tam przestrzeni przypominającej o naszej historii, korzeniach oraz wartościach, które ukształtowały lokalną społeczność. Miejsce to, odpowiednio zagospodarowane, będzie nie tylko estetyczne, ale również pełne symbolicznego znaczenia.

Celem inicjatywy jest stworzenie punktu, w którym każdy – choćby na moment – będzie mógł zatrzymać wzrok i pomyśleć o tych, którzy zasługują na pamięć: bohaterach, ofiarach tragicznych wydarzeń, mieszkańcach, którzy wnieśli wkład w rozwój regionu. W świecie, w którym historia bywa zapominana, takie symbole są konieczne, by zachować ciągłość naszej tożsamości.

Rondo w Starej Błotnicy jest także miejscem naturalnie związanym z ruchem i codziennością. Dzięki temu Miejsce Pamięci będzie widoczne dla wszystkich — to sprawi, że pamięć nie będzie zamknięta w odległym zakątku, lecz stanie się częścią naszego codziennego życia.

Inicjatywa ta ma charakter otwarty, społeczny i integrujący. Chcemy, aby mieszkańcy mogli współuczestniczyć w wyborze formy upamiętnienia, zgłaszać propozycje i wspólnie tworzyć przestrzeń, która będzie źródłem dumy i refleksji. Niech rondo na drodze 732 stanie się symbolem wspólnoty, historii i odpowiedzialności za przyszłość.

Już wkrótce przedstawimy wstępną koncepcję zagospodarowania oraz dalsze kroki związane z realizacją tego projektu.

Dlaczego właśnie to rondo?
Znajduje się w centralnej, widocznej i często uczęszczanej części Starej Błotnicy.
Ma potencjał symboliczny i estetyczny.
Może stać się ważnym punktem identyfikacji lokalnej.
Pozwoli połączyć funkcję komunikacyjną z historyczno-społeczną.
Będzie stanowić trwałe świadectwo pamięci dla przyszłych pokoleń.
Budując Miejsce Pamięci przy rondzie na skrzyżowaniu drogi 732, chcemy, aby Stara Błotnica zyskała przestrzeń, która łączy funkcjonalność z głębokim przesłaniem — pamiętać o tych, o których zapomnieć nie wolno.

Wniosek: Miejsce pamięci w przyparafialnym parku, kościół św. Mikołaja – Grójec

Inicjatywa budowy Miejsca Pamięci w przyparafialnym parku kościoła św. Mikołaja w Grójcu
W sercu Grójca, na terenie przyparafialnego parku kościoła św. Mikołaja, chcemy stworzyć wyjątkowe Miejsce Pamięci, które będzie hołdem dla tych, których losy nierozerwalnie splatają się z historią naszego regionu. Celem tej inicjatywy jest zachowanie pamięci o ludziach, wydarzeniach i ofiarach, które zasługują na godne upamiętnienie — w przestrzeni spokojnej, dostępnej i symbolicznej.

Miejsce Pamięci ma pełnić rolę przestrzeni refleksji, zadumy i modlitwy. Będzie to punkt, w którym mieszkańcy Grójca oraz odwiedzający będą mogli zatrzymać się na chwilę, wspomnieć bliskich, a także oddać cześć ofiarom tragicznych kart naszej historii. W czasach, gdy pamięć bywa spychana na margines, szczególnie ważne jest stworzenie trwałego i widocznego znaku, który będzie naszą wspólną odpowiedzialnością za prawdę historyczną.

Wybrana lokalizacja nie jest przypadkowa. Park przy kościele św. Mikołaja jest miejscem zielonym, otwartym i symbolicznym. To przestrzeń, w której łączą się tradycja, sacrum i lokalna wspólnota. Umiejscowienie tam Miejsca Pamięci pozwoli na to, by stało się ono naturalną częścią życia parafii oraz mieszkańców Grójca.

Inicjatywa ta jest również zaproszeniem do wspólnego działania. Chcemy, aby Miejsce Pamięci było projektem tworzonym przez społeczność — dla społeczności. Otwieramy się na dialog, propozycje i wsparcie wszystkich osób, którym bliska jest troska o historię i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom.

Wkrótce przedstawione zostaną pierwsze wizualizacje, harmonogram prac oraz szczegóły dotyczące formy upamiętnienia. Już teraz jednak zachęcamy do zainteresowania projektem oraz dołączenia do tego ważnego przedsięwzięcia.

Dlaczego powstaje Miejsce Pamięci?
Aby oddać hołd ofiarom i ludziom związanym z historią regionu.
Aby stworzyć przestrzeń refleksji i zatrzymania się w codziennym biegu.
Aby zachować pamięć dla przyszłych pokoleń.
Aby wzmocnić lokalną wspólnotę wokół wartości i historii.
Pamięć to nie tylko przeszłość — to nasza odpowiedzialność za przyszłość.
Tworząc Miejsce Pamięci w przyparafialnym parku kościoła św. Mikołaja, chcemy, aby Grójec miał przestrzeń godną historii i ludzi, których nie wolno zapomnieć.

Wniosek: Rondo na skrzyżowaniu Nowy Zjazd – Lotników – Warka

„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” rondu na skrzyżowaniu ulic Nowy Zjazd i Lotników w Warce
Grupa lokalnych sympatyków historii oraz mieszkańcy Warki występują z inicjatywą nadania rondu znajdującemu się na skrzyżowaniu ulic Nowy Zjazd oraz Lotników nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”. Propozycja ta ma na celu uhonorowanie ofiar tragicznych wydarzeń, które dotknęły Polaków zamieszkujących Kresy Wschodnie w latach 1939–1947.

Ludobójstwo dokonane na polskiej ludności Kresów było jednym z najbardziej dramatycznych i przemilczanych rozdziałów historii XX wieku. Tysiące rodzin straciły swoich bliskich, a ogrom cierpienia i skala zbrodni przez dekady pozostawały poza należną uwagą opinii publicznej. Inicjatorzy podkreślają, że przywracanie pamięci o tych wydarzeniach jest obowiązkiem współczesnych pokoleń.

Rondo w centrum Warki, położone na ważnym szlaku komunikacyjnym miasta, stanowi – zdaniem wnioskodawców – miejsce szczególnie odpowiednie do upamiętnienia ofiar ludobójstwa na Kresach. Codziennie korzystają z niego zarówno mieszkańcy, jak i osoby odwiedzające miasto, dzięki czemu nazwa o takim charakterze zyska szeroką widoczność i funkcję edukacyjną.

Symboliczne znaczenie inicjatywy wzmacnia fakt, że jedno ze skrzyżowanych z rondem miejsc nosi nazwę ulicy Lotników, upamiętniającej polskich lotników walczących o wolność Ojczyzny. Umieszczenie w tym miejscu nazwy odnoszącej się do ofiar ludobójstwa na Kresach tworzy spójny przekaz historyczny – łączący pamięć o bohaterach walki z pamięcią o niewinnych ofiarach.

Inicjatorzy podkreślają, że nazwa „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” nie jest formą politycznego stanowiska, lecz wyrazem szacunku i troski o zachowanie prawdy historycznej. Ma inspirować do refleksji, edukować oraz przypominać o losach ludzi, którzy nigdy nie doczekali się sprawiedliwości ani godnego pochówku.

W najbliższym czasie propozycja zostanie oficjalnie przekazana Radzie Miejskiej w Warce wraz z wnioskiem o wpisanie jej pod obrady. Mieszkańcy liczą, że nowa nazwa ronda stanie się ważnym i trwałym elementem przestrzeni publicznej, oddając należny hołd ofiarom jednej z największych tragedii w historii polskiego narodu.

Wniosek: Rondo na skrzyżowaniu Kościelna – Ks. Zagańczyka – Mogielnica

„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” skrzyżowaniu ulic Kościelna – ks. Zagańczyka w Mogielnicy
Nadanie rondu nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” stanowi wyraz hołdu dla setek tysięcy Polaków zamordowanych na dawnych Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej w latach 1939–1947. Upamiętnienie tych wydarzeń jest moralnym obowiązkiem współczesnych pokoleń, zwłaszcza że wielu świadków tamtych zbrodni nie doczekało pełnego uznania ich cierpienia i odpowiedniego uhonorowania.

Ludobójstwo dokonane na polskiej ludności cywilnej — przede wszystkim na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej — było jednym z najtragiczniejszych rozdziałów naszej historii. Były to zorganizowane, masowe i brutalne mordy na bezbronnych mieszkańcach: kobietach, dzieciach, osobach starszych. Wielu z nich żyło w tradycji swoich lokalnych wspólnot, podobnych do tych, które tworzą dzisiejszą Mogielnicę i okolice. Symboliczne upamiętnienie ich losu jest formą przywracania pamięci o ludziach, którzy zostali pozbawieni nie tylko życia, ale często także grobu i możliwości zachowania o nich pamięci w miejscu ich zamieszkania.

Rondo, jako ważny i dobrze eksponowany punkt na mapie Mogielnicy, stanowi odpowiednie miejsce, aby przypominać o historii, która nie może zostać zapomniana. Nazwa ta nie dzieli — lecz łączy mieszkańców we wspólnej pamięci o ofiarach, a także edukuje młodsze pokolenia, które często nie mają świadomości skali i charakteru tamtych zbrodni.

Wybór takiej nazwy jest również spójny z ogólnopolską tendencją do przywracania pamięci o Polakach zamordowanych na Kresach oraz do oddawania im należnego miejsca w przestrzeni publicznej. Wiele samorządów podejmuje podobne inicjatywy, uznając, że lokalne społeczności mają obowiązek dbać o historyczną tożsamość i przekazywać ją kolejnym pokoleniom.

Nadanie nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” nie tylko uhonoruje niewinne ofiary tragicznych wydarzeń, lecz także wzbogaci przestrzeń Mogielnicy o trwały znak pamięci narodowej, pokazujący, że mieszkańcy gminy nie zapominają o tym, co stanowi część wspólnego dziedzictwa i bolesnej historii naszego narodu.

Wniosek: Miejsce pamięci w Parku miejski – Kozienice

Budowa pomnika Ofiar Wołynia na terenie miasta Kozienice
Tragiczne wydarzenia na Wołyniu z lat 1943–1944, nazywane zbrodnią wołyńską, wciąż pozostają jedną z najboleśniejszych ran w polskiej pamięci historycznej. Przez dziesięciolecia temat ten był marginalizowany lub przemilczany – dopiero ostatnie lata przyniosły wyraźniejsze upamiętnienia w przestrzeni publicznej: pomniki, tablice, marsze pamięci, nabożeństwa. W ten ogólnopolski proces wpisuje się inicjatywa budowy pomnika Ofiar Wołynia na terenie gminy Kozienice.

Społeczny Komitet – pamięć oddolna
28 sierpnia powołano Kozienicki Społeczny Komitet Budowy Pomnika Ofiar Wołynia. To inicjatywa całkowicie oddolna, zainicjowana przez mieszkańców, działaczy społecznych oraz osoby od lat zaangażowane w przywracanie pamięci o Kresach. Celem Komitetu jest zebranie środków i doprowadzenie do wzniesienia monumentu upamiętniającego ofiary zbrodni wołyńskiej na terenie gminy Kozienice.([Facebook][1])

W swoich komunikatach członkowie Komitetu podkreślają, że pomnik ma być przede wszystkim symbolem pamięci, prawdy i szacunku dla niewinnych ofiar – kobiet, mężczyzn, dzieci, duchownych, polskich rodzin zamordowanych tylko dlatego, że byli Polakami. Ma to być miejsce modlitwy, zadumy, refleksji, ale także edukacji historycznej dla młodego pokolenia.

Dlaczego właśnie Kozienice?
Kozienice i ziemia kozienicka nie leżą na dawnych Kresach Wschodnich, ale dla wielu mieszkańców to właśnie tu po wojnie znalazły schronienie rodziny wypędzone z Wołynia i innych regionów dzisiejszej Ukrainy. Część z nich osiadła tu na stałe, inni tylko przez Kozienice przejeżdżali – jednak pamięć o rodzinnych stronach, o spalonych wsiach i zamordowanych bliskich, została.

Budowa pomnika jest więc formą symbolicznego powrotu pamięci Kresów do współczesnego miasta. To także wyraz solidarności z wszystkimi, którzy utracili swoje domy i bliskich, a przez lata nie mieli gdzie zapalić świeczki i pomodlić się za ich dusze pod jasno nazwanym, jednoznacznym znakiem pamięci.

Wpisanie w szerszy nurt upamiętnień
W ostatnich latach w Polsce powstaje coraz więcej miejsc poświęconych ofiarom zbrodni wołyńskiej. Jednym z najgłośniejszych przykładów jest monumentalny pomnik „Rzeź Wołyńska” autorstwa śp. Andrzeja Pityńskiego, odsłonięty w 2024 r. w Domostawie na Podkarpaciu. Monument, ukazujący w drastycznym, ale realistycznym symbolu skalę okrucieństwa, przyciągnął tysiące uczestników uroczystości i stał się ważnym punktem dyskusji o formach upamiętnienia tragedii.

Kozienicki pomnik będzie zapewne skromniejszy, ale wpisze się w tę samą ideę – przywracania należnego miejsca ofiarom w polskiej pamięci zbiorowej. Jego powstanie to także jasny sygnał, że pamięć o Wołyniu nie jest sprawą wyłącznie wielkich miast czy miejsc bezpośredniej kaźni, lecz dotyczy całej Polski.

Edukacja i wychowanie poprzez pamięć
Inicjatorzy budowy pomnika zapowiadają, że nie będzie on jedynie „milczącą rzeźbą”. Wokół monumentu planowane są:

uroczystości rocznicowe 11 lipca – w rocznicę tzw. „Krwawej Niedzieli”,
spotkania świadków historii, potomków Kresowiaków i historyków,
działania edukacyjne dla szkół – lekcje historii, konkursy, projekty szkolne,
modlitwy w intencji ofiar i pojednania między narodami.
Tak rozumiany pomnik ma stać się żywym miejscem pamięci, w którym historia spotyka się z teraźniejszością, a wspomnienie krzywd nie prowadzi do nienawiści, lecz do refleksji i odpowiedzialności za przyszłość.

Pamięć, która nie wyklucza dialogu
Zbrodnia wołyńska była ludobójstwem dokonanym na polskiej ludności cywilnej. Jednocześnie współczesne relacje polsko-ukraińskie, ukształtowane przez dramat II wojny, lata komunizmu oraz dzisiejszą sytuację geopolityczną, są skomplikowane. Dlatego twórcy inicjatywy podkreślają, że budowa pomnika nie jest skierowana przeciwko współczesnym Ukraińcom, lecz ma na celu nazwanie prawdy, oddanie hołdu ofiarom i przypomnienie, do czego prowadzi nienawiść etniczna i nacjonalistyczny fanatyzm.

Prawdziwe pojednanie – zarówno w wymiarze osobistym, jak i narodowym – jest możliwe tylko wtedy, gdy buduje się je na fundamencie prawdy. Pomnik ma być więc także przestrogą, by nigdy więcej nie dopuścić do podobnych zbrodni.

Rola samorządu i mieszkańców
Choć Komitet ma charakter społeczny, powodzenie całego przedsięwzięcia będzie zależeć również od współpracy z władzami miasta i gminy. Konieczne jest:

wskazanie odpowiedniej lokalizacji – godnej rangi upamiętnienia, a zarazem dostępnej;
uzgodnienie formy architektonicznej z miejskim planem przestrzennym i konserwatorem zabytków (szczególnie jeśli pomnik miałby stanąć w reprezentacyjnej części Kozienic);
formalne zgody administracyjne i wsparcie organizacyjne przy uroczystościach.
Z kolei mieszkańcy mogą włączyć się nie tylko poprzez datki finansowe, ale też udział w konsultacjach dotyczących projektu, pracach organizacyjnych, tworzeniu bazy świadectw rodzinnych czy archiwaliów kresowych. To szansa na wspólnotowe doświadczenie, które zbliża ludzi wokół idei pamięci o ofiarach.

Jak może wyglądać pomnik?
Na obecnym etapie inicjatywa jest w fazie organizacyjno-koncepcyjnej. Ostateczny kształt pomnika zapewne będzie efektem konsultacji z artystami, historykami, duchowieństwem oraz mieszkańcami Kozienic. Można jednak wskazać kilka elementów, które często pojawiają się przy tego typu upamiętnieniach w Polsce:

krzyż – jako znak wiary ofiar i symbol chrześcijańskiego przebaczenia,
motyw ognia lub zniszczonego domu – obraz spalonej wsi, tak charakterystyczny dla zbrodni wołyńskiej,
nazwy miejscowości kresowych – na ścianie pamięci lub tablicach,
symboliczne postaci – kobieta z dzieckiem, rodzina, postać księdza lub żołnierza samoobrony.
Niezależnie od ostatecznego projektu, kluczowe będzie zachowanie godności i czytelności przekazu – tak, aby pomnik przemawiał zarówno do tych, którzy mają w rodzinie ofiary Kresów, jak i do młodych ludzi znających ten temat jedynie z podręczników.

Pomnik jako zadanie dla całej wspólnoty
Budowa pomnika Ofiar Wołynia w Kozienicach to nie tylko projekt infrastrukturalny. To zadanie dla lokalnej wspólnoty, która poprzez ten gest może pokazać, że pamięć o przeszłości nie jest dla niej jedynie historią z książek, ale realnym zobowiązaniem.

Jeśli inicjatorom uda się połączyć wrażliwość historyczną, odpowiedzialność za słowo i obraz oraz otwartość na dialog, Kozienice zyskają miejsce szczególne – punkt odniesienia dla wszystkich, którzy chcą modlić się, wspominać i uczyć na błędach tragicznej historii.

Pomnik Ofiar Wołynia na kozienickiej ziemi będzie wtedy nie tylko kamiennym znakiem. Stanie się sumieniem pamięci – przypomnieniem, że ofiary mają prawo do imienia, prawdy i modlitwy, a my mamy obowiązek pamiętać.

Wniosek: Rondo na skrzyżowaniu Sikorskiego oraz drogi krajowej nr 79 (ul. Warszawska) – Kozienice

Rondo im. 1000-lecia Królestwa Polskiego w Kozienicach
W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej miasta Kozienice pojawiła się inicjatywa nadania jednej z ważnych miejskich arterii symbolicznej nazwy „Rondo im. 1000-lecia Królestwa Polskiego”. Propozycja ta wyszła od mieszkańców zainteresowanych pielęgnowaniem tożsamości narodowej, a jej celem jest upamiętnienie wyjątkowej rocznicy związanej z dziejami państwowości polskiej.

Dlaczego właśnie taka nazwa?
Rok 1025, w którym nastąpiła koronacja Bolesława Chrobrego, jest uznawany za symboliczny początek Królestwa Polskiego – moment umocnienia suwerenności i wejścia Polski do grona europejskich monarchii. Zbliżające się tysiąclecie tego wydarzenia jest dla wielu Polaków okazją do refleksji, a także do odpowiedniego upamiętnienia historycznego dziedzictwa.

Nadanie rondu w Kozienicach nazwy odnoszącej się do tego jubileuszu:

podkreśla znaczenie polskiej historii,
wprowadza do miejskiej przestrzeni element edukacyjny,
akcentuje ciągłość tradycji państwowej,
buduje lokalną świadomość historyczną.
To również sposób na symboliczne połączenie lokalnej wspólnoty z ogólnokrajowymi obchodami rocznicowymi.

Znaczenie dla Kozienic
Kozienice od lat dbają o upamiętnianie wydarzeń i postaci związanych z historią Polski. Pojawienie się propozycji nadania rondu nazwy o tak wyrazistej i podniosłej symbolice stanowi naturalną kontynuację tego kierunku.

Wybrane rondo znajduje się w jednym z kluczowych punktów komunikacyjnych miasta, dzięki czemu jego nazwa będzie codziennie widoczna dla tysięcy mieszkańców i osób przejeżdżających przez Kozienice. To sprawia, że potencjalne nadanie mu nazwy 1000-lecia Królestwa Polskiego może mieć realny wpływ na kształtowanie pamięci zbiorowej.

Inicjatywa oddolna i głos mieszkańców
Propozycja nazwania ronda wyszła z inicjatywy społecznej i zyskała zainteresowanie mieszkańców. Wskazuje to, że w lokalnej wspólnocie istnieje potrzeba zauważania i celebrowania ważnych wydarzeń historycznych. Inicjatorzy podkreślają, że zależy im na tym, aby:

wzmocnić edukację historyczną młodego pokolenia,
przypominać o trwałości polskiej państwowości,
pokazać, że Kozienice są częścią wielkiej narodowej historii.
Kontekst rocznicowy i edukacyjny
Nazwa „Rondo im. 1000-lecia Królestwa Polskiego” może stać się pretekstem do organizowania lekcji terenowych, wystaw, spotkań historycznych czy miejskich obchodów patriotycznych. Samorządy w całej Polsce coraz częściej wykorzystują nazewnictwo ulic i rond jako narzędzie polityki historycznej i edukacji obywatelskiej.

Wpisanie w miejski krajobraz rocznicy tak fundamentalnej dla dziejów Polski jest zgodne z tym trendem.

Krok w stronę uhonorowania historii
Inicjatywa nadania rondu nazwy upamiętniającej tysiąclecie Królestwa Polskiego jest wyrazem dumy z polskiego dziedzictwa oraz potrzeby pielęgnowania pamięci historycznej. To także propozycja, która może stać się punktem wyjścia do dalszych działań – uroczystości, spotkań, projektów edukacyjnych i integrujących lokalną społeczność.

Jeśli zostanie przyjęta, Kozienice zyskają w przestrzeni publicznej symboliczny znak łączący lokalność z historią narodową, a rondo stanie się miejscem, które nie tylko organizuje ruch drogowy, ale również przypomina o niemal tysiącletniej tradycji polskiej państwowości.

Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.