„Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” rondu na skrzyżowaniu ulic Żołnierzy I AWP i Braterstwa Broni w Magnuszewie
W Magnuszewie istnieją miejsca, które same w sobie opowiadają historię. Do takich miejsc bez wątpienia należy skrzyżowanie ulic Żołnierzy I Armii Wojska Polskiego oraz Braterstwa Broni – nazw, które od lat przypominają o polskim wysiłku zbrojnym, o ofiarach walk i o braterstwie, jakie towarzyszyło żołnierzom w czasie II wojny światowej. To właśnie tam znajduje się rondo, które – zdaniem grupy lokalnych sympatyków historii – powinno otrzymać nazwę „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”.
Nazwy przebiegających tam ulic nie są przypadkowe. Ustanowiono je po to, aby w przestrzeni publicznej trwała pamięć o historii polskiego oręża oraz o wspólnocie tych, którzy walczyli o wolność Ojczyzny. Właśnie dlatego rondo położone na ich przecięciu stanowi miejsce wyjątkowo odpowiednie, wręcz naturalne, do upamiętnienia ofiar ludobójstwa na Kresach Wschodnich – tragicznego i wciąż niewystarczająco obecnego w świadomości społecznej rozdziału dziejów.
Ludobójstwo, którego w latach 1939–1947 doświadczyła polska ludność Wołynia i Małopolski Wschodniej, było jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń XX wieku. Setki tysięcy niewinnych osób – kobiet, dzieci, osób starszych – straciło życie w okrutnych, zaplanowanych działaniach wymierzonych w nich wyłącznie z powodu polskiej tożsamości. Wielu z nich pozbawiono nie tylko życia, ale również grobów i prawa do pamięci.
Nasza grupa sympatyków historii od lat zajmuje się popularyzacją wiedzy o lokalnych i ogólnopolskich wydarzeniach dziejowych. Organizujemy spotkania, tworzymy publikacje, zwracamy uwagę na potrzebę zachowania pamięci o tych, którzy nie mogą już o sobie opowiedzieć. Uważamy, że Magnuszew powinien włączyć się w ogólnopolskie działania na rzecz przywracania pamięci o ofiarach ludobójstwa na Kresach.
Rondo na skrzyżowaniu dwóch ulic o znaczeniu historycznym idealnie nadaje się do tego, by stać się symbolicznym miejscem pamięci. Zestawienie nazw „Żołnierzy I AWP”, „Braterstwa Broni” oraz „Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach” tworzy spójny przekaz – ukazujący pełne spektrum polskich doświadczeń: walkę, solidarność i niewinne cierpienie.
Takie nazwy w przestrzeni publicznej pełnią funkcję edukacyjną. Przypominają o wydarzeniach, które wciąż są żywe w pamięci wielu rodzin, a dla młodpwego pokolenia stają się impulsem do zadawania pytań i poznawania prawdziwej historii. Nazwa ronda nie ma charakteru politycznego – jest wyrazem szacunku, odpowiedzialności i troski o dziedzictwo narodowe.
Dlatego jako grupa sympatyków historii zwracamy się z uzasadnioną prośbą o nadanie temu rondu nazwy „Rondo Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Kresach”. Wierzymy, że miejscowość o bogatych tradycjach historycznych, jaką jest Magnuszew, jest właściwym miejscem, by zachować pamięć o Polakach, którzy nigdy nie doczekali się sprawiedliwości.
Nadanie takiej nazwy będzie symbolicznym, trwałym i godnym aktem pamięci o tych, których losy na zawsze wpisały się w dzieje naszego narodu.
